यस नगरपालिकामा रहेका ताप्रांग खोला, देवी खोला, भडोली खोला, घोरमुना खोला, सुघरे खोला, करम्जे खोला, लाटी खोला लगायतका नदी तथा खोलाका किनारहरु, खेलमैदानका किनारहरु, सामुदायिक वन भित्र रहेका केही खाली क्षेत्रहरु आदि बृक्षारोपणका लागि खाली स्थानका रुपमा रहेका छन् ।

सामान्यतया: वनपैदावारको रुपमा प्रयोग हुने वस्तुहरू भनेका काठ, दाउरा, जडिबुटी आदि हुन् । वनको वैज्ञानिक व्यवस्थापन गरी वा हरित क्षेत्रको विकास गरी यस प्रकारका वन पैदावारहरूको व्यवसायिक उत्पादन तथा निकासी गरी आर्थिक उपार्जन गर्न सकिन्छ । विशेषगरी वनले ओगटेको क्षेत्रफल बढी भएको क्षेत्रहरूमा वनलाई नै स्थानीय विकासको मेरुदण्डको रुपमा लिन सकिन्छ ।

चौदण्डीगढी नगरपालिकाबाट उत्पादन भएका वनपैदावारको बिक्री वितरण उपभोगको स्थितिलाई हेर्दा यहाँको उत्पादन यस नगरपालिकाको आपूर्तिलाई पुर्‍याई जिल्ला भित्रकै अन्य क्षेत्र तथा अन्य जिल्लामा पनि जाने गरेको छ । यस नगरपालिकामा काठ/दाउरा खपत मुख्य वनपैदावारमा आधारित उद्योगहरूमा हुने गर्दछ । यसका अ लावा यहाँको बढ्दो जनसंख्या र बसाइँसराई तथा शहरीकरणले आवश्यक पर्ने काठ/दाउरा तथा विकास निर्माणमा काठको माग बढ्दै गएको छ । वनजंगलको नजिक रहेका घरपरिवारले बढी काठ/दाउरा खपत गर्दछन् भने वनबाट टाढा रहने घर परिवारले धेरै कम परिमाणमा काठ/दाउरा खपत गर्ने गरेको पाइन्छ ।

बदेल पोखरी

यस नगरपालिकामा रहेका ताप्रांग खोला, देवी खोला, भडोली खोला, घोरमुना खोला, लाटी खोला, करम्जे खोला, गौरी खोला, दुवार खोला, आरी खोला, त्रियुगा नदी, सिवाही खोला, दोल्ता खोला, डुङ्गा खोला, घेर खोला, वडेखा खोला, जुटपानी खोला, दुधकोशी, छुईला झरना, लामा खोला, सुन्दरपुर ताल, काली खोला, काली दह, भूतिया दह, सिद्धिपुर ढोडेनी झरना, रक्सा दह, अप्रा खोला लगायतका नदी, खोला तथा झरनाहरु यहाँका जलाधारका मुख्य स्रोतको रुपमा रहेका छन् । नगरपालिकामा भूमिगत जल, नदी, खोला, नाला, झरना, पोखरी, कुलो आदि जल स्रोतका रुपमा रहेका छन् ।

तिन दोभानेको तलाउ

नगरपालिकामा साल, सल्लो, बाँस, चिलाउने, टिक, निम, थाकल, सिमल, अमला, भलायो, बडहर, चिउरी, जामुन, सल्ला, किम्बु, ऐँसेलु, कटुस, करम, साज, साल, सिसौ, खयर लगायतका वनस्पतीका प्रजातिहरु पाइन्छन् ।

जडिबुटी सम्बन्धी विवरण

नगरपालिकाको वन क्षेत्रमा हर् रो, बर्रो, अमला, कुरिलो, सर्पगन्धा, अंगेरी, तुलसी, गुर्जो, भूँई अमला, दालचिनी, चिराइतो, सिस्नो जस्ता जडिबुटीहरु पाईन्छ । यी जडिबुटीहरुको संकलन तथा बिक्री हुने प्रशस्त सम्भावना रहेको देखिन्छ ।

नगरपालिकाका नदी तथा खोला किनारका भागहरू भू–क्षयको दृष्टिकोणले संवेदनशील क्षेत्रमा पर्दछ । प्राकृतिक वातावरणमा असर पर्ने मानवीय गतिविधिका कारणबाट नगरपालिका क्षेत्रमा अनियन्त्रित डढेलो, चरीचरन गर्ने प्रवृत्ति एवं खोलाबाट अव्यवस्थित ढंगले ढुंगा तथा बालुवाहरू झिक्नाले प्राकृतिक सन्तुलन बिग्रन गई बस् ती एवं खेतीतर्फ अनियन्त्रित बाढीको प्रकोप केन्द्रीत भएको छ । खोलाको क्षमता भन्दा बढी मात्रामा नदीजन्य वस्तु निकासी भएकाले खोलाको सतह गहिँरिदै जाँदा आसपासका क्षेत्रहरूमा कटान तथा भू–क्षयको सम्भावना बढ्दो देखिन्छ मूलतः नगरपालिकाका खोलाहरूको वरिपरि नै केन्द्रीत भएर रहेको मानव बस्तीको मानवीय गतिविधिले भूकम्पीय प्रकोपका कारण समेत यो संवेदनशिल क्षेत्रमा भू–क्षयको दृष्टिकोणले प्रतिकूल प्रभाव पारेको छ । यस क्रमलाई रोक्नका लागि तटबन्धको व्यवस्था र ढल निकासको व्यवस्था मिलाउनुपर्ने देखिन्छ । त्यस्तै, मानव र वन्यजन्तु बिचको द्वन्द्वले विभिन्न किसिमका मानविय घटनाहरु घट्ने गरेका छन् । अल्पकालीन, मध्यकालीन र दीर्घकालीन उपायहरू अवलम्बन गर्नुपर्ने आवश्यकतालाई ध्यानमा राख्दै अल्पकालीन उपायको रुपमा स्पष्ट एवं तटबन्ध निर्माण गर्ने मध्यकालीन उपायको रुपमा प्रभावित क्षेत्रको वरिपरि बृक्षारोपण गर्ने र दीर्घकालीन उपायको रुपमा सम्पूर्ण खोला प्रभावित क्षेत्रलाई संरक्षण गर्ने, मानव र वन्यजन्तु बिचको द्वन्द्वलाई न्यूनीकरण गर्नेतर्फ काम अगाडि बढाउनुपर्ने देखिन्छ । उल्लेखित क्षेत्रलाई मानवीय गतिविधिबाट प्रभाव नपार्ने तथा सघन जलाधार क्षेत्र संरक्षण सम्बन्धी कार्यक्रमहरू सञ्चालन गर्नुपर्ने देखिएको छ ।

यस नगरपालिकामा वर्षातको समयमा बाढी पहिरोले मानवीय तथा भौतिक क्षति गर्ने गर्दछ । जसबाट वर्षेनी धेरै घरधुरीको भौतिक क्षति हुने गर्दछ । जग्गा जमिन कटान, माछा पोखरीमा क्षति, पशुपंक्षीमा क्षति, घरहरू आदिमा क्षति आदि समस्या हुने गर्दछ ।

भौगोलिक जटिलताका कारण नेपाल प्राकृतिक प्रकोपको उच्च जोखिम क्षेत्रमा रहेको छ । नेपालमा वर्षेनी प्राकृतिक प्रकोपका कारण ठूलो मात्रामा जनधनको क्षति हुने गरेको छ । नेपालमा २०७२ सालको महाभूकम्पको पीडा अझै ताजा नै छ । नगरपालिका पनि प्राकृतिक प्रकोपको दृष्टिकोणले संवेदनशील अवस्थामा रहेको छ । यस नगरपालिकामा विशेष गरी बाढी, नदी कटान, हावाहुरी, असिना, चट्याङ, अनावृष्टि, सुख्खा खडेरी, डढेँलो जस्ता प्राकृतिक प्रकोपहरू देखापर्दै आइरहेका छन् । विगतमा भएको कोभिड-१९ तथा विभिन्न समयमा फैलने महामारीहरुले आर्थिक तथा अन्य क्षेत्रमा समेत गहिरो प्रभाव पारेको छ । यस्ता प्रकोपहरू सामान्यतया पूर्ण नियन्त्रण गर्न नसकेपनि प्रभाव न्यूनीकरणका उपायहरू अवलम्बन गरी जनधनको क्षतिलाई न्यूनीकरण गर्न सकिन्छ । नगरपालिकाले नगरस्तरीय विपद् व्यवस्थापन समिति र वडास्तरीय विपद् व्यवस्थापन समितिलाई थप क्रियाशिल र प्रभावकारी बनाउने, विपद्का लागि अत्यावश्यक सामग्रीहरुको व्यवस्थापन गर्ने, जलजन्य विपद् क्षति न्यूनीकरण गर्नका लागि नदीजन्य पदार्थको उत्खनन तथा बिक्रीबाट प्राप्त रकमबाट विभिन्न खहरे खोला तथा नदीका कारण हुने जोखिमयुक्त स्थानका तटबन्ध तथा नदी नियन्त्रणका कार्यहरुलाई निरन्तरता दिने, विपद्को प्रभावकारी र योजनाबद्ध व्यवस्थापनका लागि नगरपालिकाको स्थानीय विपद् जोखिम व्यवस्थापन योजना निर्माण गरी कार्यान्वयन गर्ने, विपद् कोष स्थापना गरी आपतकालिन सहयोग कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने, विपद् तथा महामारीको समस्याबाट बच्नका लागि स्थानीय सञ्चार माध्यमबाट जनचेतनामूलक विषयहरु प्रकाशन प्रसारण गर्नका साथै यस क्षेत्रमा क्रियाशिल सरकारी तथा गैरसरकारी निकायहरुसँग समन्वय, सहकार्य र साझेदारी गर्ने लगायतका नीति अगाडी सारेको छ ।

नगरपालिकाको केन्द्रमा स्वास्थ्य सेवाहरुको पहुँच भएतापनि सबै वडाहरुको स्वास्थ्य संस्थाहरुबाट आपतकालीन स्वास्थ्य सेवाहरु पुर्‍याउन सकिरहेको अवस्था छैन । आपतकालिन अवस्थामा बिरामीहरुलाई स्वास्थ्य सेवा उपलब्ध गराउनका लागि पालिका भित्र २४ घण्टा सेवा सहित ६ वटा एम्बुलेन्स, १ वटा दमकल र १ फायर एक्स्टीनगुईसर सञ्चालनमा रहेका छन् । विभिन्न समुदायमा आपतकालिन अवस्थामा सेवा प्रवाह गर्नका लागि पालिकाका विभिन्न वडाहरुमा थप आवश्यक एम्बुलेन्सको व्यवस्था गर्नुपर्ने देखिन्छ ।